Ziyaretci defteri İletişim Chat
                Menü

AVANOS ilçesi hakkında bilgiler



...Kör de bilir Avanos'un yolunu;
Testi, bardak kırığından bellidir...

Abdullah Kılıç

Şair, Avanos'u bu iki dizenin içine sığdırmış. Ancak birkaç sözcükten oluşan tarifi anlamak için arif olmaya gerek yok. Avanos'un özelliğini dünyaya en iyi tanıtan dizeler bunlar... Evet, gerçekten de eskilerin dediği gibi Orta Anadolu'nun orta yerinde, bir zamanlar Aksaray-Gülşehir- Kayseri kervan yolu üzerinde yer alan Avanos'u bulmak, bilmek o kadar zor değilmiş... Yüzyıllar ötesinden günümüze dek gelen çömlekçiliği ile ünlü bu tarihi beldenin taşlı topraklı yollarına dağılmış kırık testi, çömlek parçalarından nereye geldiğini herkes hemen anlarmış...

Bilinen en eski Tunç ve Demir çağlarına uzandığı, Topaklı köyünde 1967'de İtalyanların başlattığı ve günümüzde devam eden kazılarda ele geçen buluntulardan öğrenmekteyiz. 1926 yılında Boğazköy Hattuşa'da ortaya çıkarılan ve bölgede yaşayan kişilerin birbirleriyle haberleştiğini gösteren ve filolog Emile Forrer tarafından okunmuş olan bir Hitit tabletinden, Avanos şehrinin adının Hititler döneminde Zuwinasa olduğu tespit edilmiştir. Michel Condoz bölgede yaptığı araştırmada bir Asur tabletinde Avanos'un Asurlular dönemindeki isminin Nenassa arasında Strabon tarafından yazılan Coğrafya1 adlı kitaptan bölge ile ilgili olarak Kapadokya Krallığı'nın son kralı Arkhelaos'un ölümünden sonra (17 MS) Roman ,İmperatoru Tiberius Caesar (14-17 MS) ve Roman senatosu tarafından bu bölgenin bir Roma Eyaleti olmasına kara verildiği yazılmaktadır. Bölgenin adı, Bizans kaynaklarında, daha erken Hıristiyanlık çağında Venasa olarak geçiyor. Strabon bu adı, Hellen yazımızla, Ouenasa diye aktarır, bölgenin Ouenasa Zeus'u tapınağıyla ünlü olduğunu söyler; üstelik, bölgedeki hiçbir kentin sözünü etmez. Buna bakılırsa, Venasa bölgesindeki kent, ortaçağın ileri dönemlerinde gelişti ve bölgenin adıyla anıldı.

Ouenasa / Venasa adının türetilmiş öğelerine ve anlamına gelince, Luwi dilinin ardıllarından, MÖ birinci binyilin Anadolu Pamphylia dilinde Vanassa'nın kraliçe anlamında bulunduğu biliyoruz; Perge Artemis'ini Vanassa Prella (Perge'nin tepesi) diye niteleyen, Perge'nin kent sikkeleri üzerindeki yazıyı anımsayalım. Güçlü olasılıkla, (Luwi dilinin MÖ birinci binyıldaki bir diğer ardili olan Kapadokya dilindeki) Venasa de Venassa'dan başka bir şey değildir ve o da Ana Tanrıçaya işaret eder. Belki, Ana Tanrıça tapkısının egemen olduğu Kapadokya'da, o tapkının merkezi olduğu kendi adıla kanıtlanan Morimene bölgesindeki bu Ouenasa / Venasa yöresinde, aslında bir Ana Tanrıça tapınağa varken, nice yerde görüldüğü üzere, Hellenleşme döneminde o tapınağa bir Hellen tanrısı sahiplendi ve bu sahiplenme işini genellikle Artemis ya da Apollon (bazen ikisi ortaklaşa) yaptıkları halde, Euromos'ta diğer birkaç yerde olduğu gibi burada da, Ana Tanrıçanın tapınağını sahiplenen Zeus oldu. Anadolu'da, ilçe merkezi Avanos'un adaşı yerleşimler de vardır. O arada bir Avanos, Trabzon Sürmene ilçesi Karadere bucağına bağlı köydür (1946). Bir diğer Zonguldak ili Bartın ilçesi Kurucasile bucağı Meydan Köyünün mahallesidir (1946). Bunların adı Ermenice avan (kasaba)'dan bozmadır ve hatta ilçe merkezi Avanos'un Venasa'dan gelme adının hem Ermeni hem Rum ağzına uygun düşecek biçimde Avanos edilmesi Ermenice'deki bu avan sözcüğü yüzündendir sanılır. Ayrıca Yunanistan'ın Türkiye sınırı yakınında bir kasabanın adı Avanos'tur.

Kaynaklar:
Skylife 11/2000
Josie Lefort Tuna, yazar
Kapadokya, Nevşehir Valiliği



NEVŞEHİRE DÖN

copyright by image and more
     
Anasayfa

Şiirlerim
Şiirleriniz
Şairler
Yabancı Şairler
Halk Ozanları
Denemeler
Sesli Şiirler
E-Kart
Dört Dörtlük

Fotoğraflar
Karikatürler
İlginç Resimler
Animasyonlar

Hikayeler
Güzel Sözler
Sevgiye Dair

Medya Linkleri
Nevşehir
Linkler
Biyografim

     
LOTTO şans sayılarınız için tıklayın!